ชาวบ้านติมบุรีรัมย์นำเศษเหล็กเก่าตีมีดสะนากขายเป็นอาชีพเสริม…หวังอนุรักษ์ไม่ให้เลือนหาย

ชาวบ้านติมบุรีรัมย์นำเศษเหล็กเก่าตีมีดสะนากขายเป็นอาชีพเสริม…หวังอนุรักษ์ไม่ให้เลือนหาย

แบ่งปัน

ชาวบ้านติมบุรีรัมย์นำเศษเหล็กจอบเสียมเก่าตีมีดสะนากขายเป็นอาชีพเสริมทั้งหวังอนุรักษ์ไม่ให้เลือนหาย

ชาวบ้านติม อ.กระสัง จ.บุรีรัมย์รวมกลุ่ม นำเศษเหล็ก จอบ เสียม ผานไถเก่าไม่ใช้แล้วประยุกต์ตีมีด “สะนาก” ที่นิยมใช้สำหรับตัดหมาก ด้วยภูมิปัญญาและฝีมือจากแรงงานคน เพื่อขายเป็นอาชีพเสริมช่วงว่างเว้นจากทำนาสร้างรายได้เดือนละกว่าหมื่นบาท ทั้งหวังอนุรักษ์สืบทอดภูมิปัญญาตีมีดสะนากไม่ให้เลือนหาย

ชาวบ้านบ้านติม หมู่ 7 ตำบลศรีภูมิ อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์ กว่า 40 ครัวเรือน ได้หาซื้อเศษเหล็กจากร้านรับซื้อของเก่า รวมถึงจอบ เสียม และผานไถที่ไม่ใช้แล้ว มาประยุกต์ตีเป็น “มีดสะนาก” ที่ผู้สูงอายุนิยมใช้สำหรับตัดหมาก และบางคนนิยมใช้ในการประกอบพิธีมงคลต่างๆ ตามความเชื่อ โดยการทำมีดสะนากของชาวบ้านติม จะเน้นภูมิปัญญาที่ได้รับสืบทอดมาตั้งแต่บรรพบุรุษ โดยจะไม่มีการใช้เครื่องทุ่นแรง แต่จะใช้เพียงฝีมือจากแรงคนเท่านั้น โดยขั้นตอนการตีมีดสะนากก็เริ่มจากตัดเหล็กให้ได้ขนาดที่ต้องการ ก่อนนำไปเผาไฟในเตาถ่าน แล้วตีขึ้นรูป จนเป็นรูปทรงมีดสะนาก จากนั้นนำไปเจียส่วนที่ขรุขระออกแล้วตะไบด้วยมือ เสร็จแล้วสลักลวดลายเพิ่มความสวยงาม แล้วนำเฉพาะใบมีดไปชุบเผาแข็งอีกรอบ ขั้นตอนสุดท้ายลับให้คมใส่สลักหู และทาน้ำมันกันสนิม ก็จะได้มีดสะนากที่ทำจากภูมิปัญญาและแรงงานคน แต่ละคนจะสามารถตีมีสะนากได้ 10 เล่มต่อวัน โดยมีดสะนากที่ตีเสร็จแล้วก็จะมีพ่อค้าแม่ค้าเร่ทั้งในจ.บุรีรัมย์ สุรินทร์ และ จ.นครราชสีมา มารับซื้อถึงหมู่บ้าน บางส่วนก็นำไปวางจำหน่ายตามงานจัดแสดงและจำหน่ายผลิตภัณฑ์โอท็อป โดยราคาขายส่งเล่มละ 100 บาท ขายปลีก 120 บาท สามารถสร้างรายได้ให้กับชาวบ้านที่เป็นสมาชิกกลุ่มตีเหล็กกว่า 40 ราย เฉลี่ยรายละกว่า 10,000 บาทต่อเดือน ซึ่งนอกจากจะเป็นการสร้างรายได้ให้กับชาวบ้านช่วงว่างเว้นจากการทำนาแล้ว ยังเป็นการอนุรักษ์สืบทอดภูมิปัญญาการตีเหล็กของบรรพบุรุษ ซึ่งหากไม่อนุรักษ์ไว้ก็อาจจะเลือนหายไปตามกาลเวลา

นายวิษณุ หมู่ทอง ประธานกลุ่มตีเหล็กบ้านติด กล่าวว่า การทำมีดสะนากต้องใช้ทักษะ ความชำนาญ ประณีต มีสมาธิ และอดทน เพราะทุกขั้นตอนล้วนทำด้วยแรงคนไม่มีเครื่องทุ่นแรง หากพลาดอาจเกิดอันตรายได้ ซึ่งการตีมีสะนากนอกจากจะสร้างรายได้เสริมช่วงว่างเว้นจากการทำนาแล้ว ยังเป็นการอนุรักษ์สืบทอดภูมิปัญญาของบรรพบุรุษให้คงไว้อีกด้วย เพราะนับวันก็เริ่มจะเลือนหายไป

ขณะที่นายศักดิ์ชัย พะนิรัมย์ ผู้ใหญ่บ้านบ้านติม บอกว่า ชาวบ้านติมได้อนุรักษ์การตีเหล็กแบบภูมิปัญญามาตั้งแต่รุ่นปู่ ย่า ตายายกว่า 100 ปีแล้ว สำหรับวัตถุดิบหรืออุปกรณ์ที่ใช้ในการตีเหล็ก ส่วนมากจะนำของเก่าที่ไม่ใช้แล้ว เช่น เศษเหล็ก จอบ เสียม และผานไถ มาประยุกต์ตีเป็นมีสะนากก็เป็นการลดต้นทุน และสร้างรายได้ให้กับชาวบ้านได้เป็นอย่างดี ซึ่งเดิมมีรายได้จากการทำนาเพียงอย่างเดียว ปัจจุบันมีดสะนากของบ้านติมก็ยังเป็นสินค้าโอท็อปที่ขึ้นชื่อของอำเภอกระสังอีกด้วย

สุรชัย พิรักษา  / สวท..บุรีรัมย์ 

 

คอมเม้นต์

คอมเม้นต์