กันตรึม…เสียงดนตรีพื้นบ้านแห่งอีสานใต้ “ไพโรจน์ซาวด์” ผู้สร้างตำนานร็อกคงคย

กันตรึม…เสียงดนตรีพื้นบ้านแห่งอีสานใต้ “ไพโรจน์ซาวด์” ผู้สร้างตำนานร็อกคงคย

แบ่งปัน

กันตรึม เป็นรูปแบบของดนตรีพื้นบ้านทางภาคอีสานตอนใต้ของประเทศไทย โดยเฉพาะบริเวณจังหวัดชายแดนติดต่อกับประเทศกัมพูชา คือ จังหวัดสุรินทร์ศรีสะเกษบุรีรัมย์ และร้อยเอ็ด(บางส่วน) เป็นดนตรีประกอบการเต้นรำพื้นเมือง ประกอบไปด้วยเครื่องดนตรีได้แก่ ซอกันตรึมกลองกันตรึม และเสียงร้องเป็นภาษาเขมรเหนือ โดยในยุคหลังจะมีเครื่องดนตรีอีเลคโทรนิก เช่น กีตาร์ และคีย์บอร์ด เป็นส่วนประกอบ และบ้างก็ใช้คำร้องเป็นภาษาพื้นบ้าน

นักร้อง นักดนตรี แนวกันตรึมที่มีชื่อเสียง เช่น เฉลิมพล มาลาคำคง มีชัย (หรือ ร็อคคงคย) ดาร์กี้ กันตรึมร็อคน้ำผึ้ง เมืองสุรินทร์

วันนี้ขอหยิบยกบทความ กันตรึม…เสียงดนตรีแห่งอีสานใต้ โดยนิตยสารผู้จัดการ 360 องศา มาให้ได้อ่านกัน !!

ลักษณะเฉพาะของอีสานใต้ในเขตสุรินทร์ บุรีรัมย์ ศรีสะเกษ คือเป็นพื้นที่ที่มีชาติพันธุ์มอญ-เขมร อาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก พวกเขามีภาษาและดนตรีที่เป็นเอกลักษณ์ของตัวเอง ซึ่งครั้งหนึ่งเคยส่งผลผลิตของกันตรึม ในนาม “ร็อคคงคย” วางตลาดทั่วประเทศมาแล้วเมื่อเกือบ 20 ปีก่อน และยังคงมีธุรกิจขายเสียงที่ทำตลาดท้องถิ่นในประเทศเพื่อนบ้านและตลาดที่ไกลถึงแคนาดา อเมริกา อย่างต่อเนื่องเงียบๆ มาถึงปัจจุบัน

“กันตรึม” เป็นบทเพลงที่ใช้เนื้อร้องภาษาเขมรที่มีความโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ ด้วยท่วงทำนองดนตรีจากจังหวะตรัวหรือซอ ที่คึกคักและสนุกสนานเร้าใจ แต่บางช่วงบางตอนของจังหวะดนตรีก็สามารถแสดงถึงความนิ่งสงบ และแฝงด้วยจิตวิญญาณของกลุ่มคนไทยเชื้อสายเขมรที่สืบทอดมายาวนาน


ไพโรจน์ โสนาพูน เจ้าของ “ไพโรจน์ซาวด์” วัย 52 ปี คือผู้สร้างตำนานร็อคคงคย ให้คนรู้จักในวงกว้างว่ากันตรึมคืออะไร วันนี้เขายังทำธุรกิจเพลงกันตรึม แม้ว่าชีวิตที่ผ่านมาของเขามีจังหวะหลากหลายที่ไม่แพ้เพลงกันตรึมเลยทีเดียวไพโรจน์เริ่มต้นอาชีพจากการเป็นช่างซ่อมวิทยุและเครื่องเสียง ก้าวเข้าสู่ธุรกิจผลิต เพลงกันตรึมขายด้วยทุน 1,000 บาท ที่ได้จากการเก็บออมจากการซ่อมวิทยุ ว่าจ้างศิลปิน ที่รู้จักมาบันทึกเสียงในห้องอัดเล็กๆ ที่ อ.ปราสาท จ.สุรินทร์ ใส่ตลับต้นทุน 10 บาท ออกวางขาย หลังจากเกิดแรงบันดาลใจจากการเห็นลูกค้าจำนวนมากรุมซื้อเทปเพลงกันตรึมในร้านค้าในงานช้างเมืองสุรินทร์

“เงินแค่นั้นทำอะไรไม่ได้มาก ซื้อเทปเปล่าเช่าเครื่องเสียงครั้งละ 300 จ้างคณะกันตรึม บันทึกเสียง 2-3 วัน ตอนนั้น ผมขายตลับละ 50 บาท ปี 2530 ปีแรกที่เริ่มบันทึกเสียงและเปิดแผงของตัวเองที่อำเภอปราสาท ผมขายได้ไม่ถึงร้อยม้วน” ไพโรจน์เล่าถึงช่วงเริ่มต้นธุรกิจ ซึ่งเขาก็ยังสู้ทนทำสิ่งที่ชอบต่อไป“ผมอัดเป็น 100 ชุด ที่ไม่ประสบความสำเร็จ จนมีชุดยอดรัก โคกนาสาม ที่ทำยอดขายได้ 1,000 ม้วนต่อปี ดีใจมาก จุดประกายทำให้เรามีกำลังใจสู้”จากยอดรัก โคกนาสาม ไพโรจน์เดินหน้าบันทึกเสียงกันตรึม ออกขายเดือนละ 1-2 ชุด แต่ก็ไม่มีชุดไหนที่ได้รับความนิยมอีก เป็นคนอื่นคงเลิกไปทำอย่างอื่น แต่ไพโรจน์ไม่ยอมเลิกจากธุรกิจที่เขารัก ซ้ำยังเฝ้าหาคำตอบว่าทำไมผลงานของเขาขายไม่ได้ แต่คนฟังยังฟังของคนอื่น นั่นแสดงว่าสินค้าของเขาต้องมีข้อเสียอะไรสักอย่าง
“ตอนแรกผมคิดแค่อยากได้เงิน แต่การที่จะอยากได้เงินของเขา มันไม่ใช่เรื่องง่าย เราต้องศึกษาศาสตร์เพลงตรงนั้นด้วย ของแต่ละพื้นที่ เป็นการศึกษาไปในตัวว่าเพลงพื้นบ้านเป็นแบบไหน จากนั้นเราศึกษาจังหวะจะโคน และธรรมชาติของเพลงแต่ละชุมชนว่ามันเป็นแบบนี้ เป็นเพลงพื้นบ้านนั้น ซึ่งยอดก็กระเตื้องขึ้นมาอีกนิดหน่อย” ไพโรจน์เล่าถึงผลลัพธ์หลังจากทำการวิเคราะห์สินค้าของตัวเอง โดยตระเวนดูการเล่นดนตรีสดและศึกษาอย่างจริงจัง ก่อนบันทึกเสียง

เมื่อเริ่มเข้าใจดนตรี เขาก็หันมาศึกษาระบบเสียง ทำอย่างไรที่จะอัดเสียงแล้วได้อารมณ์เพลงอยู่ครบเต็มร้อยไม่ใช่แค่ 10-20% ซึ่งเป็นจุดอ่อนของระบบอัดเสียงที่เขาพลาดมา ส่วนนี้เป็นการเรียนรู้เรื่องเทคนิคล้วนๆ ว่าทำอย่างไรระบบเสียงจะชัดใส ไมค์ต้องดี สัญญาณต้องชัด ไม่ใช่แค่อัดๆ ไปอย่างที่แล้วมาปี 2535 ไพโรจน์ซาวด์ก็ประสบความสำเร็จจากชุดร็อคคงคย ทำให้คนรู้จักดนตรี กันตรึม เพราะวางจำหน่ายทั่วประเทศกับค่ายอาร์เอส

“ผมใช้เวลา 5 ปี กว่าจะเป็นที่รู้จักมักคุ้นกับคนในวงการเพลงกันตรึม ใช้เวลากว่า 10 ปี กว่าจะย้ายมาตั้งหลักแหล่งอย่างจริงจังในตัวเมืองสุรินทร์ ก่อนจะมาเจอวิกฤติในปี 2540”เรียกว่าพอจะเริ่มไปได้ดีก็มีวิกฤติเข้ามาแทรก แต่จนถึงวันนี้ไพโรจน์ก็ยังยึดมั่นใน ธุรกิจที่เขารัก โดยกลับจากวิกฤติมาแบบฮึดสู้ โดยมีธุรกิจห้องบันทึกเสียงและร้านจำหน่าย เพลงส่วนตัวเล็กๆ ในเมืองสุรินทร์ เป็นที่รู้จักในพื้นที่อีสานใต้ทั้งสุรินทร์ ศรีสะเกษ บุรีรัมย์ ผลงานจากห้องบันทึกเสียงของเขาบางส่วนถูกส่งข้ามไปยังกัมพูชา แคนาดา และสหรัฐ อเมริกา ในชุมชนเชื้อสายเขมรที่อพยพไปตั้งรกราก แต่ผลตอบรับก็ไม่ได้เป็นกอบเป็นกำ เพราะโดนทั้งการละเมิดลิขสิทธิ์ไม่ต่างจากเพลงของค่ายยักษ์ใหญ่ ส่วนที่ส่งขายในประเทศไกลๆ ก็เป็นรูปแบบช่วยกันเผยแพร่มากกว่าจะทำตลาดจริงจัง

แต่สิ่งหนึ่งที่ไพโรจน์ภูมิใจซึ่งอาจจะมากกว่าความสำเร็จเล็กน้อยที่ธุรกิจเลี้ยงตัวเองอยู่ในวันนี้ ก็คือการทำให้บทเพลงกันตรึมจากอีสานใต้ ดังไกลและเป็นที่รู้จักทั่วประเทศและต่างประเทศรวมทั้งการเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาไว้ซึ่งวัฒนธรรมพื้นบ้านให้ยังคงแทรกซึมอยู่ในวิถีชีวิตของเศรษฐกิจยุคใหม่ของอีสานใต้ได้สืบไป   

ปัจจุบันสามารถติดตามผลงานกันตรึม ของค่ายไพโรจน์ซาวด์ ได้ที่ช่องยูทูป ไพโรจน์ซาวด์ สร้างสรรค์กันตรึมดีมีคุณภาพ – Khmer Surin Production และช่องอีสานทีวี PSI ช่อง 75 สนใจติดต่องานการแสดง ติดต่องานแสดง กันตรึม กลองยาว ได้ที่ สำนักงานไพโรจน์ซาวด์ โทร.089-7176181
ที่มา//ข้อมูล : โดย ปิยาณี รุ่งรัตน์ธวัชชัย ยงยุทธ สถานพงษ์ นิตยสารผู้จัดการ 360 องศา

คอมเม้นต์

คอมเม้นต์