บุรีรัมย์ – พระราชกรณียกิจ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี : อ่างเก็บน้ำทุ่งใหญ่

บุรีรัมย์ – พระราชกรณียกิจ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี : อ่างเก็บน้ำทุ่งใหญ่

แบ่งปัน

โครงการบริหารจัดการน้ำอ่างเก็บน้ำทุ่งใหญ่อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอลำปลายมาศ จ.บุรีรัมย์ แก้ไขปัญหาด้านแหล่งน้ำให้ประชาชนในพื้นที่

โครงการบริหารจัดการน้ำอ่างเก็บน้ำทุ่งใหญ่อันเนื่องมาจากพระราชดำริ บ้านหนองโดน อำเภอลำปลายมาศ จ.บุรีรัมย์ ช่วยแก้ปัญหาน้ำท่วมและการขาดแคลนน้ำให้ประชาชนในพื้นที่ได้ใช้ประโยชน์

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจในพื้นที่จังหวัดบุรีรัมย์ ในวันที่ 24 พฤษภาคม นี้ โดยจะเสด็จฯ ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจ ณ ศูนย์ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมมะลิ 105 พระราชทาน “เพื่อนช่วยเพื่อน” (หนองจระเข้เผือก) อ่างเก็บน้ำทุ่งใหญ่อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลหนองโดน อำเภอลำปลายมาศ

สำหรับความเป็นมาของการพัฒนาน้ำอ่างเก็บน้ำทุ่งใหญ่อันเนื่องมาจากพระราชดำริ เมื่อปี 2557 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปติดตามผลการดำเนินงานของศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธุ์เพ็ญศิริ อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์ ในการนี้ ได้พระราชทานพระราชดำริให้กรมชลประทาน สำนักงาน กปร. และมูลนิธิชัยพัฒนา ร่วมกันดำเนินการพิจารณาแก้ไขปัญหาด้านแหล่งน้ำของกลุ่มเกษตรกรผลิตพันธุ์ข้าวหอมมะลิ 105 พระราชทาน บ้านหนองโดน ตำบลหนองโดน อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์


กรมชลประทานตรวจสอบสภาพทั่วไป พบว่า พื้นที่ตำบลหนองโดน อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์ ประสบปัญหาน้ำท่วม ในเขตพื้นที่ตำบลหนองโดนมีพื้นที่น้ำท่วมช่วงบริเวณลำน้ำลำปลายมาศไหลผ่านในฤดูน้ำหลาก ซึ่งเกิดจากการไหลมาบรรจบกันของลำน้ำทั้ง 3 สาย ได้แก่ ลำน้ำลำปลายมาศ ลำน้ำลำนางรอง และลำน้ำลำปะเทีย ทำให้มีปริมาณน้ำเป็นจำนวนมาก ประกอบกับอาคารชลประทานที่มีอยู่เดิม มีการก่อสร้างสะพานรถยนต์คร่อมตัวฝาย และมีการก่อสร้างถนนทับบริเวณอาคารระบายน้ำล้นฉุกเฉินเดิมฝั่งขวา ทำให้ความสามารถในการระบายน้ำลดลง ไม่สามารถรองรับปริมาณน้ำที่หลากลงมาได้ จึงทำให้เกิดน้ำท่วมขังในพื้นที่เป็นเวลานาน

การแก้ไขปัญหาดังกล่าว ดำเนินการโดยการก่อสร้างประตูระบายน้ำบ้านหนองโดน ขนาด 6 X 4 เมตร จำนวน 3 ช่อง ชนิดบานตรงควบคุมด้วยเครื่องกว้าน ขนาด 12 ตัน พร้อมติดตั้งมอเตอร์ไฟฟ้า อัตราการระบายน้ำสูงสุด 80 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที เพื่อทดแทนทางระบายน้ำฉุกเฉินเดิม ทำให้สามารถเพิ่มการระบายน้ำได้มากขึ้น

ปัจจุบันประตูระบายน้ำบ้านหนองโดน สามารถช่วยเหลือพื้นที่การเกษตร 2,700 ไร่ และพื้นที่บริเวณลุ่มน้ำลำปลายมาศ ในปีที่ผ่านมา สามารถเก็บกักน้ำไว้ในลำน้ำ และสามารถบรรเทาอุทกภัยในพื้นที่ได้ ซึ่งในปี พ.ศ. 2558 และ 2559 ไม่เกิดปัญหาน้ำท่วมบริเวณนี้

นอกจากนี้ ยังประสบปัญหาการขาดแคลนน้ำ ในพื้นที่บริเวณท้ายอ่างเก็บน้ำทุ่งใหญ่ ราษฎรมีอาชีพเกษตรกรเพาะปลูกข้าว เป็นหลัก ซึ่งได้รับพระราชทานเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมมะลิพันธุ์ 105 พระราชทาน ประสบปัญหาการขาดแคลนน้ำ เนื่องจากอ่างเก็บน้ำทุ่งใหญ่เป็นอ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก ก่อสร้างเมื่อปี 2524 สภาพปัจจุบันมีการบุกรุกเขตอ่างเก็บน้ำ ด้านเหนือน้ำ เพื่อทำการเพาะปลูกข้าวและสร้างสิ่งที่กีดขวางทางน้ำ ทำให้ปริมาณน้ำที่จะไหลเข้าอ่างเก็บน้ำได้น้อยลง ตลอดจนอ่างเก็บน้ำมีสภาพตื้นเขิน จึงทำให้มีปริมาณน้ำไม่เพียงพอต่อความต้องการของราษฎร

เนื่องจากพื้นที่การเกษตรของกลุ่มเกษตรกรผลิตพันธุ์ข้าวหอมมะลิ 105 พระราชทาน บ้านหนองโดน มีการกระจายตัวทำการเพาะปลูกในพื้นที่สาธารณประโยชน์หนองจระเข้เผือกในระบบแปลงรวม และปลูกกระจายในพื้นที่ตำบลหนองโดน การแก้ไขปัญหาดังกล่าว กรมชลประทาน ได้พิจารณาเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุนและระบบกระจายน้ำเข้าสู่พื้นที่ โดยมีการดำเนินงานต่างๆ ได้แก่

การเพิ่มประสิทธิภาพการกักเก็บน้ำ จำนวน 6 กิจกรรม ประกอบด้วย การขุดลอกอ่างเก็บน้ำทุ่งใหญ่หนองโดน ( พื้นที่ 760 ไร่ ปริมาณน้ำเก็บกักเพิ่มขึ้น 2,100,000 ลบ.ม.) ขุดลอกหนองสรวง (พื้นที่ 25 ไร่ ปริมาณน้ำเก็บกักเพิ่มขึ้น 184,000 ลบ.ม.) ขุดลอกหนองน้ำขุ่น (พื้นที่ 8 ไร่ ปริมาณน้ำเก็บกักเพิ่มขึ้น 88,000 ลบ.ม.) ขุดลอกลำห้วยหนองขุ่นพร้อมอาคารประกอบ (ก้นกว้าง 2.50 ยาว 4.000 กม. อาคารประกอบ 14 แห่ง ) ขุดลอกหนองคัน (พื้นที่ 15 ไร่ ปริมาณน้ำเก็บกักเพิ่มขึ้น 77,000 ลบ.ม.) ขุดลอกหนองม่วง (พื้นที่ 10 ไร่ ปริมาณน้ำเก็บกักเพิ่มขึ้น 40,000 ลบ.ม.)

ระบบการกระจายน้ำ จำนวน 4 กิจกรรม ประกอบด้วย ขุดลอกคลองรับน้ำบริเวณอ่างเก็บน้ำทุ่งใหญ่ (ขุดลอกคลองรับน้ำร่องคู่ ก้นกว้าง 2.00 ม. ความยาว 5,264 ม.) ก่อสร้างคลองส่งน้ำสายซอย คลอง 1L- RMC 2 อ่างฯทุ่งใหญ่ (ก่อสร้างคลองส่งน้ำสาย 1L-RMC ความยาว 390 ม.)ขุดลอกหนองขี้เผือกพร้อมอาคารประกอบ(ก้นกว้าง 2.00 ยาว 1.184 กม. อาคารประกอบ 3 แห่ง ) ก่อสร้างสถานีสูบน้ำพร้อมระบบส่งน้ำหนองคัน (เพื่อสูบน้ำจากหนองคันไปเติมในคลองรับน้ำหนองขี้เผือกและหนองม่วง)

ผลประโยชน์ของโครงการ การดำเนินการโครงการนี้ ประโยชน์ที่ได้รับมีดังนี้ เพิ่มปริมาณน้ำเก็บกักในพื้นที่ ๒.๕๒๔ ล้านลูกบาศก์เมตร พื้นที่รับประโยชน์ จำนวน 2,560 ไร่ และสามารถ แก้ไขปัญหาการบุกรุก และฟื้นฟูแหล่งน้ำ

วันพุธที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2558 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนิน ทอดพระเนตรผลการดำเนินการของสมาชิกกลุ่มผู้ผลิตพันธุ์ข้าวหอมมะลิ 105 พระราชทาน “เพื่อนช่วยเพื่อน” บ้านหนองจระเข้เผือก ตำบลหนองโดน อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์ ในการนี้ พระราชทานพระราชดำริให้กรมชลประทานและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น “ร่วมกันบริหารจัดการน้ำและเสริมสร้างความเข้มแข็งของกลุ่มผู้ใช้น้ำจากอ่างเก็บน้ำทุ่งใหญ่ ตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงระบบส่งน้ำ”

กรมชลประทานและองค์การบริหารส่วนตำบลหนองโดน ได้ดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำในแต่ละกิจกรรมเพื่อบริหารจัดการและใช้ประโยชน์จากโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตามรายละเอียด ดังนี้ กลุ่มผู้ใช้น้ำอ่างเก็บน้ำทุ่งใหญ่อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ต.หนองโดน อ.ลำปลายมาศ จ.บุรีรัมย์ สมาชิก 229 ราย ประกอบด้วย กลุ่มที่ 1 กลุ่มผู้ใช้น้ำบริเวณรอบอ่างเก็บน้ำทุ่งใหญ่ สมาชิก 60 ราย กลุ่มที่ 2 กลุ่มผู้ใช้น้ำสายหนองน้ำขุ่น /หนองสามขา สมาชิก 87 ราย กลุ่มที่ 3 กลุ่มผู้ใช้น้ำสายหนองโนนวัด/หนองคัน สมาชิก 32 ราย และกลุ่มที่ 4 กลุ่มผู้ใช้น้ำสายละราบ/หนองจระเข้เผือก/หนองม่วง สมาชิก 50 ราย

สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดบุรีรัมย์

คอมเม้นต์

คอมเม้นต์